Skip to main content

Stroom tussen de oren

Volkskrant 19-02-2011, pagina 50

MARK MIERAS

Het werkt echt: met een klein elektrisch stroompje door je kop denk je beter, gedurende een tijdje althans. Misschien biedt de op zichzelf simpele tDCS-techniek soelaas bij de aanpak van verslavingen. In vele psychologielabs in de wereld zoekt men verder.

 

In de kelder van het psychologiefaculteit van de Universiteit van Amsterdam schikt ontwikkelingspsycholoog Thomas Gladwin zorgvuldig twee elektroden op mijn hoofd. Er druipt wat zout water langs mijn wang.

Gladwin: 'Voor dat ik begin dit jaar aan deze experimenten begon, heb ik heel grondig uitgezocht dat het echt onschadelijk is. Mijn proefpersonen vinden het de eerste keer vaak eng: zo'n stroompje door hun hersenen. Maar tijdens uitvoerig onderzoek in het buitenland onder honderden proefpersonen, die vaak heel langdurig werden blootgesteld aan tDCS, is er nooit een schadelijke bijwerking gevonden. Niet één epileptische aanval.' Toch heeft de onderzoeker mij net, voor alle zekerheid, toch een lijst met kwalen laten ondertekenen. Kwalen die je niet mag hebben als je aan het experiment meedoet.

Wat de elektrische stroom van een milliampère wel degelijk doet is de polarisatie van de hersencellen veranderen. In de buurt van de positieve elektrode worden de cellen daardoor een beetje actiever, onder de negatieve elektrode worden ze iets passiever. Dat subtiele verschil beïnvloedt hoe de hersenen werken.

Hersencellen die actiever zijn hebben meer invloed op andere hersencellen en drukken zo gemakkelijker hun stempel op wat er in de hersenen gebeurt. Gladwin heeft de stimulerende elektrode precies boven het belangrijkste centrum van mijn werkgeheugen geplakt. Mijn voorhoofd tintelt ervan. Ondertussen moet ik woorden onthouden en reproduceren. Verbeeld ik me dat het me gemakkelijker afgaat? Dat het daarboven soepeler draait? Gladwin: 'De eerste resultaten laten zien dat het gevoel van de proefpersonen klopt: ze presteren echt beter.'

Een hoofdband, twee elektroden, een flesje zout water en een stroomapparaat, meer heb je niet nodig om de hersenen te stimuleren. Aan verschillende Nederlandse universiteiten wordt ervaring opgedaan met de experimentele techniek waarmee je met een elektrische stroompje delen van de hersenen kunt activeren of juist remmen. In het buitenland zijn de onderzoeksresultaten veelbelovend.

Onderzoekers aan de Universiteit van Sydney publiceerden eerder deze maand over proefpersonen die zij tijdelijk maar liefst drie keer zo succesvol maakten bij het oplossen van een serie luciferpuzzels waarbij het aankomt op 'out-of-the-box-denken'. Bij hen werd de rechter temporaalkwab (bij het oor) gestimuleerd door daar de positieve elektrode te plaatsen, de negatieve elektrode kwam aan de andere kant om de linker temporaalkwab te remmen.

De rechter hersenhelft is over het algemeen beter in grensverleggende oplossingen, de linker hersenhelft in routineklussen. Dat de elektroden zo'n groot effect op het puzzelen had was echter ook voor de onderzoekers een verrassing.

Maar de prestatieverbetering is wel heel tijdelijk. Een paar minuten nadat de stroom is uitgezet is de geestelijke voorsprong grotendeels verdampt. Schiet je dan wel iets op met tDCS?

Volkskrant 19-02-2011, pagina 51

Een heilzaam stroompje door de hersenen

MARK MIERAS

Vervolg van pagina 1

Schiet je dan wel iets op met tDCS? Toch wel, geloven de onderzoekers want je kunt de stimulatie gebruiken om makkelijker een nieuwe vaardigheid te trainen. En die vaardigheid blijft. Het tDCS-onderzoek in Amsterdam is onderdeel van een project waarbij een nieuwe behandeling van verslaving wordt ontwikkeld.

Door patiënten tijdelijk een beter werkgeheugen te geven, kun je ze vermoedelijk beter trainen om hun impulsen te beheersen.

Mensen met een goed werkgeheugen hebben over het algemeen minder last van verslavingen omdat hun hersenen dankzij dat werkgeheugen meer tijd en ruimte hebben om hun impulsen te controleren, bijvoorbeeld om een veilige route naar huis te plannen, die niet langs de slijter voert.

Voor een alcoholverslaafde kan dat het verschil maken tussen niet of wel terugvallen. Nadat de verslaafden de juiste denktactiek in de kliniek hebben getraind is de kans groter dat ze hem op straat, zonder hulpmiddelen als tDCS, ook goed uitvoeren. Eenmaal ingetraind, zit de behendigheid in het systeem, en kan de stroom uit.

Britse neurowetenschappers van de universiteit van Oxford behandelden vorig jaar mensen met rekenproblemen zes dagen lang met tDCS (transcranial Direct Current Stimulation). Terwijl ze zaten te cijferen, werd hun rechter pariëtaalkwab (boven op het hoofd) gestimuleerd en de linker pariëtaalkwab geremd. De rechter pariëtaalkwab helpt je een som ruimtelijk voor te stellen. Niet gek dus dat je zo wat beter kunt rekenen.

Maar ook zonder stroom hielden de proefpersonen na afloop een voorsprong op de deelnemers aan de controlegroep, bij wie de onderzoekers tijdens het experiment de stroom expres verkeerd om hadden aangesloten. Zelfs zes maanden later was het verschil tussen de twee groepen nog steeds te meten.

Ook motorische vaardigheden leer je beter met een gestimuleerd brein. Onderzoekers van Columbia University in New York en Johns Hopkins University in Baltimore lieten een groep studenten vijf dagen oefenen om met een joystick heel subtiele en snelle bewegingen te maken. Bij de helft werd daarbij boven op het hoofd de premotorische schors gestimuleerd. Ook bij deze groep was het positieve effect maanden later nog te meten.

De lijst van mogelijke toepassingen is lang. De tDCS-techniek bewees zijn nut ook al bij mensen na een hersenbloeding. Voor een goed herstel is het belangrijk dat patiënten hersencentra weer in gebruik nemen die tijdelijk uitgeschakeld waren.

Aanvankelijk is dat vaak lastig omdat de activiteit er sterk is afgenomen. Het centrum dat een arm of een been stuurt kan in een paar maanden van inactiviteit wel tot de helft inkrimpen. Zo'n ledemaat blijft dan als verlamd voelen ook na herstel. Behandeling met tDCS kan dan helpen om de boel weer op gang te helpen.

tDCS wordt soms ook toegepast bij depressie. Omdat zwaarmoedige gedachten vaker rechts dan links onder het voorhoofd schuilen wordt de stimulerende elektrode links geplakt en de remmende elektrode rechts.

En in al zijn eenvoud lijkt die aanpak nog te werken ook. Veertig depressieve Amerikanen die drie jaar geleden in Harvard in twee weken tijd tien sessies kregen, waren daarna wel een maand duidelijk in betere toestand dan de controlegroep. Ook andere onderzoeksgroepen melden vaak positieve resultaten.

Kortom, tDCS biedt opvallend veel mogelijkheden voor zo'n simpele techniek. Her en der in Nederland maken ook therapeuten er al gebruik van, om ADHD te behandelen bij kinderen bijvoorbeeld.

Gladwin maakt zich geen zorgen over dergelijke praktijken. 'Je kunt eigenlijk niet zoveel verkeerd doen met tDCS als je de techniek zorgvuldig toepast. Het werkgeheugen stimuleren zoals wij dat in het laboratorium doen, kan in principe ook bij ADHD helpen.

Gladwin: 'Ik hoop wel dat ze het wetenschappelijke onderzoek blijven volgen want we gaan vast nog veel ontdekken hoe je tDCS effectiever kunt toepassen.'

  • Aangemaakt op .
  • Laatste update op .
  • Hits: 4079

Afbeelding sparen

Vragen en antwoorden Vomar Club is Koning sparen

Hieronder vind je vast het antwoord op jouw vraag over Vomar Club is Koning sparen. Zo niet? Neem dan contact op met onze klantenservice via het contactformulier..

De Clubcode van NAH Ontmoetingspunt Almere is: NAALM2021

Voor spaarders

Wat is Club is Koning sparen?

Door simpelweg boodschappen bij Vomar te doen en bij het afrekenen je Klant-is-Koning kaart te scannen, kun je de clubkas van jouw club spekken. Vomar keert, over het totaal bestede bedrag aan boodschappen van alle leden die voor de club sparen, elk kwartaal 0,5% uit aan de club.

Om te kunnen sparen heb je een geregistreerde Klant-is-Koning kaart nodig. Deze is verkrijgbaar in onze winkels of in de Vomar-app, zie voor meer informatie www.vomar.nl/kik. Je kunt tijdens het registreren van je kaart of later in je account je KIK-kaart koppelen aan een club met een unieke clubcode die je bij je club kunt opvragen. De club waar je voor wilt sparen moet zijn ingeschreven bij Club-is-Koning sparen. Dit kun je navragen bij het bestuur of de penningmeester van jouw club. Of kijk hier in het overzicht van deelnemende clubs of die van jou erbij staat.

Hoe kan ik mijn club steunen met mijn Klant-is-Koning kaart?

Heb je al een Klant-is-Koning kaart? Dan kun je in je eigen online Klant-is-Koning kaart omgeving je kaart koppelen aan de club waar je voor wilt sparen. Om je Klant-is-Koning kaart te koppelen aan de juiste club heb je de unieke Clubcode nodig. Deze code kun je opvragen bij het bestuur of de penningmeester van jouw club. Grote kans dat de clubcode ook op de website staat van jouw club. Als je Klant-is-Koning kaart is gekoppeld, kun je direct starten met het spekken van de clubkas door simpelweg boodschappen te doen bij Vomar.

Heb je nog geen Klant-is-Koning kaart? Dan kun je een kaart in één van onze winkels halen of in de Vomar-app een digitale kaart aanmaken. Bij het aanmelden van jouw Klant-is-Koning kaart kun je de kaart dan ook direct koppelen aan jouw club met de unieke Clubcode.

Club is Koning sparen
Met je Klant-is-Koning kaart kun je eenvoudig en geheel kosteloos ook jouw club steunen. Dit doe je door jouw kaart aan de club te koppelen. Daarna hoef je alleen maar je kaart bij het afrekenen van je boodschappen te scannen bij de kassa. Wij houden automatisch bij hoeveel boodschappen alle sparende leden doen. Dit is tijdens het afrekenen dus geen keuze voor jou als klant (kooppunten sparen is wel altijd een keuze). Na het scannen van je kaart spaar je automatisch mee. Je kunt daarnaast ook nog kooppunten voor jezelf kopen, maar dit hoeft dus niet.

3. Kost Club is Koning sparen mij iets?

Nee, het kost je niets. Je hoeft alleen je Klant-is-Koning kaart te scannen bij het afrekenen. Zo kan Vomar bijhouden hoeveel boodschappen er zijn gedaan en op basis daarvan het bedrag overmaken aan de club. Dit bedrag is 0,5% van het totaal bestede bedrag aan boodschappen van alle sparende leden. Vomar Voordeelmarkt maakt dit bedrag dus over aan de club. Hoe meer leden sparen en ook boodschappen doen bij Vomar, hoe meer de clubkas gespekt wordt.

Hoe weet ik of mijn club meedoet aan Club is Koning sparen?

Je kunt je Klant-is-Koning kaart alleen aan jouw club koppelen als deze ook staat ingeschreven bij Club is Koning sparen. Je kunt dit bij het bestuur of de penningmeester van jouw club navragen. Of kijk hier in het overzicht of jouw club erbij staat en deelneemt. Grote kans dat de clubcode ook op de website staat van jouw club of op een poster staat in de kantine. Als jouw club is ingeschreven dan is er een unieke Clubcode waarmee je jouw Klant-is-Koning kaart kunt koppelen aan de club.
Geeft het bestuur of de penningmeester aan dat jouw club nog niet meedoet met Club is Koning sparen, dan kan de club zich wel inschrijven. Alleen iemand uit het bestuur of de penningmeester kan dat doen door de club aan te melden via 
dit formulier.

Ik wil graag stoppen met sparen voor mijn club, hoe doe ik dat?

In je eigen online Klant-is-Koning kaart omgeving kun je zelf eenvoudig de koppeling van je Klant-is-Koning kaart met de club ongedaan maken. Als je bent ingelogd, zie je rechtsboven je eigen gegevens, de gegevens van de club staan. Hier staat een knop bij met de tekst: Stoppen met Club is Koning sparen. Door hier op te klikken wordt de koppeling met de club opgeheven en spaar je per direct niet meer mee voor deze club. Over alle boodschappen die je tot het moment van uitschrijven hebt gedaan ontvangt de club nog 0,5%. Heb je de koppeling opgeheven, maar wilde je toch blijven sparen? Je kunt simpelweg de club dan weer opnieuw koppelen met de unieke Clubcode.

Kan ik voor meerdere clubs tegelijk sparen?

Je kunt maximaal één club koppelen aan de Klant-is-Koning kaart en dus voor één club tegelijk sparen. Je kunt wel eenvoudig wisselen van club door je kaart te ontkoppelen van de ene club en weer te koppelen aan de andere club. Zo kun je halverwege het jaar bijvoorbeeld wisselen van club en zo voor twee clubs per jaar sparen.

Weet mijn club dat ik meespaar met Club is Koning sparen?

Nee, de club kan alleen zien hoeveel kaarten er aan de club zijn gekoppeld en wat de tussenstand is van het totaal gespaarde bedrag in de lopende periode. Er zijn dus geen gekoppelde kaartnummers of gegevens van spaarders voor de club inzichtelijk.

Kan ik zien hoeveel er voor mijn club gespaard is?

Je kunt op dit moment nog niet zien hoeveel er gespaard is voor de club.
Met het deelnemen aan Club-is-Koning sparen ga je ermee akkoord dat Vomar je op de hoogte mag houden over het gespaarde bedrag en eventueel nieuws rondom Club-is-Koning sparen. We laten je ieder kwartaal weten welk bedrag er is overgemaakt aan de club via een e-mail. Hierbij worden altijd alleen maar totaalbedragen genoemd en is dit nooit te herleiden naar individuele spaarders.  

Ik spaarde al vóór september 2021 voor mijn club. Wat verandert er voor mij?

Dan verandert er niets voor je: je spaart nog steeds automatisch mee. Nieuw is dat je in de Vomar-app je kaart in je account ook eenvoudig kunt ontkoppelen en koppelen aan een club (voor als je mogelijk voor een andere club wil sparen). Als je club een account aanmaakt kunnen ook leden die nog niet spaarde voor de club nu hun kaart koppelen en meesparen.

Like what you see?

Hit the buttons below to follow us, you won't regret it...